In ‘De Monitor’ (KRO-NCRV) gisteravond een opzienbarende reportage: Presentator Teun van de Keuken dook in de wereld van de democratische scholen in ons land.
Leerlingen mogen daar zelf bepalen wat, wanneer en hoe ze leren.
Volledige vrijheid
Steeds meer ouders kiezen ervoor hun kind(eren) op een democratische school te plaatsen. Soms is dat een bewuste keuze, soms een laatste redmiddel, bijvoorbeeld als een kind is vastgelopen in het reguliere onderwijs. Op zo’n school krijgt de leerling volledig de ruimte zelf te bepalen wat te doen. En wanneer. En hoe. De eisen die aan particuliere scholen worden gesteld zijn een stuk minder streng.
Geen examens en opdrachten
Zo hoeven leerlingen er geen toetsen of examens te maken. “Diploma’s mogen op de brandstapel, dat zegt niets over de mens zelf”, zei een directrice van zo’n school gisteravond. Er is daarnaast geen minimum aantal lesuren en er zijn geen docenten die opdrachten uitdelen, maar vrijwilligers die een oogje in het zeil houden.
Stemrecht
Bovendien hebben leerlingen op democratische scholen net zoveel ‘stemrecht’ als leraren: alle beslissingen worden samen genomen. Ze mogen dan ook zelf kiezen of een bepaalde leerling wordt toegelaten of niet. Daar wordt simpelweg over gestemd.
Proeftijd
Dat overkwam ook de pleegzoon (destijds tien jaar oud) van Corrie Giepmans, voor wie het democratisch onderwijs een geschenk uit de hemel leek. Hij mocht twee weken proefdraaien en vond het geweldig, vertelt Corrie. Na twee weken kwam de keuring. “Ik moest in een kring met docenten en leerlingen gaan zitten, zo’n dertig kinderen en vijf leraren.”
Keuring
Corrie zat ertussen en haar zoon wachtte op de gang. Iedereen mocht stemmen over de komst van de jongen: “Eén voor één werd iedereen afgegaan, en ieder kind en iedere leraar zei: ik ben het er niet mee eens. Dit kan niet waar zijn, dacht ik.” Wel dus: een democratische school betekent een democratische stemronde, en daarom mocht Corries pleegzoon niet blijven.
Beschadigd
Dat moest Corrie hem, samen met de schooldirectie, nog ‘even’ gaan vertellen. “Hij zei niets meer. Hij was totaal flabbergasted“, vertelt de pleegmoeder, nog steeds vol woede en onbegrip. Dat zo’n collectieve afwijzing beschadigend is, bevestigt hoogleraar neuropsychologie Jelle Jolles. “Waar kijken ze dan naar?”, vraagt hij zich af. “Vonden ze zijn snoet niet leuk? Ik denk dat zo’n afwijzing kinderen nog jaren last zou kunnen geven.”
Ook kijkers, onder wie Kamerlid Peter Kwint (SP), waren flabbergasted:
Toetsen doet men dan weer niet aan. Of examens. 'Want die zeggen niks over je mens zijn.' DAT BEWEERT OOK NIEMAND. MAAR HET HELPT UITEINDELIJK WEL VERDER IN JE LEVEN. #demonitor
Tim den Besten kijkt met plezier terug op zijn schooltijd, wordt duidelijk als-ie bij Jeroen Pauw aan tafel zit. Zijn lerares zit in het publiek en hij gaat compleet door het lint als hij dat door krijgt: